Bartholin Absesi ve Bartholin Kisti

Bartholin Absesi ve Bartholin Kisti İçi sıvı dolu olan keseciklere genel anlamda “kist” adı verilir. Örneğin kadınlardaki yumurtalık kistleri çoğunlukla zararsızdırlar. Barholin kisti ise vajina girişinde yer alan bartholin bezlerinden gelişmektedir.

Bartholin bezi nerededir? Görevi nedir?
Bezelye büyüklüğünde bartholin bezleri küçük dudakların arkasında ve iki tarafında yer alan bir çift bezden oluşur. Büyüklükleri çoğunlukla 1 cm’yi geçmez, bu nedenle dışarıdan bakıldığında görülmezler. Bartholin bezlerinde yer alan kanalcıklar bez içerisinde oluşan sıvıyı vajinaya aktararak bu kayganlığı sağlar. Bartholin bezlerinin görevi cinsel ilişki esnasında kayganlaştırıcı görevi yaparak cinsel ilişkiyi kolaylaştırmaktadır.

Şayet bu kanal tıkanırsa kanalın içi sıvı ile dolar ve şişkinlik oluşur. Bu durumda bartolin kistleri meydana gelir.

Bartholin kisti kimlerde görülür?
Bartholin kisti istatistiklere göre bayanların %2’sinde oluşabilir. Çoğunlukla Bartholin kisti 20-30 yaş içindeki cinsel olarak aktif kadınları etkilemesine rağmen her dönemde oluşabilir.

Bakirelerde de görülebilir. Ancak, bartholin bezlerinin ergenlik dönemine kadar çalışmaya başlamaması nedeniyle çocuklarda oluşmaz.

Bartholin bezleri menopoz döneminde küçülebilirler. Bu nedenle menopoz dönemindeki bir kadının dış genital organlarındaki olası bir şişliğin Bartholin kisti olma ihtimali çok düşüktür.

Bartholin kisti neden olur?
Bartholin bezini vajinaya bağlayan kanalın tıkanması sonucu bartholin kisti ortaya çıkar. Yukarıda bahsettiğimiz gibi bu kanalın tıkanması sonucu sıvı birikir ve bartholin bezi kistleşir.

Bartholin kisti nasıl seyreder?
Bu kist oldukça küçük seyrederek, herhangi bir belirtiye neden olmadan ve bir ağrı oluşturmadan seyredebilir. Kistin enfekte olması durumunda bartholin absesine dönüşmesi de olasılığı vardır.

Bartholin absesi nasıl tedavi edilir?
Bartholin kisti büyüyerek ağrılara neden olmaya başlaması durumunda için boşatılarak tedavi edilmesi gerekebilir. Bu aşamada lokal anestezi uygulanarak küçük bir ameliyat yapılabilir. Bu ameliyat oldukça kısa süreli olup 15-20 dakika kadar sürebilir. Bartholin bezi çıkarıldıktan sonra ilişkide kuruluk şikayeti oluşmaz, çünkü o bölgede kayganlığı sağlayan daha pek çok bez bulunmaktadır.

Yaklaşık olarak 2 hafta içinde olan iyileşme süresinden sonra kist ve apsenin %35 civarında tekrarlama riski vardır.

Bartholin kistinin belirtileri nelerdir?
Bartholin kistinin herhangi bir belirtisi yoktur. Vajina dudaklarında yumuşak ve ağrısız şişlik hissedilebilir. Bu kist rutin bir jinekolojik muayene sırasında fark edilebilir. Genelde tesadüfen ele gelen kitle şeklinde fark edilmektedir. Uzun süre boyunca hiç fark edilmemiş de olabilir.

Kist büyümüşse rahatsızlık verir ve basit bir jinekolog muayenesi ile kesin teşhis konulabilir. Bu yüzden rutin kadın doğum muayenelerinin önemi büyüktür. Ayrıca, aşağıdaki durumlarda vulvanızda cinsel ilişki esnasında, yürürken veya otururken acı hissi olabilir.

Bartholin absesi nedir?
Şişliklerin içi iltihap dolmuşsa abse oluşmuş demektir. Kistin mikrop yapması durumunda abse oluşabilir. Abse oluştuğu zaman sürtünme ve dokunma ile acı verir. Abse oluşması yüksek ateşe de neden olabilir. Bartolin abseleri kesin olarak tedavi gerektiren durumlardır.

Çok sayıda bakteri bu enfeksiyona neden olabilir. Bu bakterilerden bazıları bulunulan ortamda bulunabileceği gibi cinsel yolla buluşan bakteriler de olabilir.

Bartholin kistine neden olan bakterilerden bazıları;
• Hemofilus influenza: aynı zamanda boğaz enfeksiyonu etkenidir.
• Klamidya: aynı zamanda cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon etkenidir.
• Koli basili: aynı zamanda gıda zehirlenmesinden sorumlu bir enfeksiyon etkenidir.
• Streptokokus pnömoni: aynı zamanda iç kulak ve sinüs enfeksiyonları gibi enfeksiyonlardan sorumludur.
• Gonokok: genellikle bel soğukluğu nedenidir ve bartholin kistlerinin üçte birinden sorumludur.

Vajinanızda kaşıntı, akıntı veya ağrı durumları varsa kadın doğum uzmanı (jinekolog) doktorunuza muayene olmanızda fayda vardır.

Bartholin kisti tanısı nasıldır?
Teşhis için doktor muayenesi gerekir. Akıntı şikayetiniz varsa doktorunuz tarafından cinsel yolla bulaşan bir hastalığınızın olup olmadığı diğer testler yapılması önerilebilir.

Muayene sırasında doktorunuz idrar veya kan tetkiki isteyebilir ve genital bölgenizden bir kültür örneği alınabilir. Bu işlem ucu pamuklu bir çubukla yapılır.

Bartholin kisti biyopsisi
Menopoz döneminde Bartholin kisti oluşursa kistten biyopsi yapılması gerekebilir. Biyopsi İşleminde kist duvarından oldukça küçük bölüm alınır ve laboratuvarda incelenir. Biyopsi yapılması vulvanızdaki şişliğin vulva kanserinin bir belirtisi olma ihtimalinden kaynaklanır. Vulva kanseri oldukça ender görülen kanser türlerinden biridir.

Bu nedenle menopoz döneminde vajinanızda şişlik oluşursa doktor kontrolünden geçmenizde fayda vardır.

Bartholin kisti nasıl tedavi edilir?
Eğer kist küçükse ve ağrıya neden olmuyorsa tedavi gerekmeyebilir. Ancak menepoz dönemindeki kadınların biyopsi yaptırması tavsiye edilir.

Ağrı durumlarında aşağıdaki yöntemler işe yapayabilir; ancak bu durumlarda doktorunuza başvurmanız önerilir. Ilık banyo, şişlik olan bölgeye ılık kompres ve ağrı kesiciler.

Kistin apseye dönüşmesi durumunda cerrahi tedavi öncesi antibiyotik tedavisi gerekebilir. Cerrahi işlem yapılmaksızın tedavisi mümkün değildir. Diğer taraftan bartholin kistinin kesilip sıvısının boşaltılması tedavi yöntemi olarak önerilmez, çünkü tekrar ortaya çıkma ihtimali yüksektir.