Kızlık Zarı (Hymen)

“Hymen (himen)” olarak da adlandırılan kızlık zarı kültürel yapısı ne olursa olsun hemen hemen tüm toplumlarda sosyolojik bir öneme sahiptir.

Yunan ve Roma mitolojisinde Baccus (Dionysus) ve Venüs'ün (Afrodit) oğlu olan ve elinde bir meşale tutan evlilik ve düğün tanrısının adıdır. Gerdek gecesi bu tanrıya adandığından aynı isimdedir.

Kızlık zarı ne işe yarar?
Kızlık zarının vücuttaki fizyolojik görevi henüz açıklanamamıştır. Vücutta bir görevi yokmuş gibi görünse de yabancı cisimler ve mikroorganizmaların vajinaya girişini engellediği düşünülmektedir. Gelişmiş toplumlarda bu işlevinden ziyade cinsel istismara maruz kalan kız çocuklarının tanınması ve tespiti amaçlarıyla adli tabiplikte kullanılmaktadır.

İnsanoğlu geçmişten günümüze kızlık zarını (hymen) saflığın ve el değmemişliğin simgesi olarak görmüştür. Gelişmekte olan ülkelerde bu inanış özelliğini hala korumaktadır.

Kızlık zarının anatomik işlevinden ziyade sosyolojik bir işlevi vardır.

Kızlık zarı (hymen) yapısı nasıldır?
Kızlık Zarı Kızlık zarının belirgin bir yapısı yoktur. Anatomik olarak vajinayı oluşturan ve “mukoza” adı verilen dokunun vajina girişini oluşturan doku kıvrımıdır. Kızlık zarı bilindiğinin aksine vajina içinde değil vajinanın hemen girişinde dudakların 1 – 1.5 cm içerde ve küçük dudaklara bağlıdır. Dışarıya bakan ön yüzü deriye, vajina içine bakan arka yüzü ise mukozaya benzer. Bütün kız çocuklarında anatomik olarak vardır. Fakat çok nadir de olsa doğuştan kızlık zarı olmayan kız çocukları da vardır.

Kızlık zarı vajina girişini tam olarak kapatmaz. Ortasında adet kanının ve idrarın dışarı çıkmasını sağlayan bir delik bulunur. Bu delik hymen çeşitlerinin belirlenmesinde kullanılır. Kızlık zarı esneklik, şekli ve kalınlık olarak kişiden kişiye farklılık gösterir.

KIZLIK ZARININ DEĞİŞİK TÜRLERİ, ÇEŞİTLERİ, DEĞİŞİK TİPLERİ
1) Annüler Hymen (Halka şeklinde, yuvarlak tipte)
En sık görülen kızlık zarı modelidir. Burada kızlık zarı halka şeklinde vajina girişini kaplamaktadır. Ortasında yine halka şeklinde bir delik bulunur.

Bir araştırmaya göre ülkemizde kadınların %94.7'sinde kızlık zarının annüler yapıdadır. Yurtdışında yapılan çalışmalarda ise annüler kızlık zarı türünün kadınların %60-95'inde bulunduğu saptanmıştır.

2) Kresentrik Hymen (Yarımay tipte)
Yarımay şeklinde olan kızlık zarı modelidir. Genelde klitorise yakın kısımlarda zar daha incedir ya da hiç yoktur. Arka kısımda ise daha belirgindir.

3) Septalı Hymen (Bölmeli şekilde)
Bu hymen türünde ortadaki deliğin ortasında bir köprü gibi görünen doku parçası vardır. Kadınların %1.5-5'inde kızlık zarı septalı yani ara bölmelidir. Septalı kızlık zarı modeline sahip genç kızlar cinsel ilişkiye girememe (vajinismus sorunu) ile karşılaşabilirler.

4) Kribriform Hymen (Çok delikli, elek veya dantel şeklinde)
Kızlık zarının ortasında tek değil birden fazla delik vardır. Bu görüntü dantele benzer. Görülme sıklığı %1'den daha azdır. Septalı kızlık zarı modeline sahip genç kızlar da vajinismus problemi ile yaşayabilirler.

5) İmperfore Hymen (Deliksiz tip)
Bu zar türünde vajina girişi tamamen kapalıdır ve zarın ortasında delik yoktur. Bu zar modeline sahip kızlar hiç adet kanaması görmezler. Normal şekilde gerçekleşen kanama vücut dışına atılamaz ve hymen arkasında vajina içinde birikir. Oldukça ağrılı bir durumdur ve hymenin kadın doğum uzmanı (jinekolog doktor) tarafından cerrahi bir işlemle açılması gerekir

6) Mikroperfore hymen (Küçük delikli)
Hymen ortasındaki delik çok küçüktür. Adet kanaması olur ancak oldukça ağrılıdır. Bir kısım hastada cerrahi müdahale ile açılması gerekir.

7) Multipar hymen
Doğum yapmış kadınlarda kızlık zarından geri kalan kısımlar “caruncula (karünkül)” olarak adlandırılır. Diğer bir ifade ile karünkül cinsel ilişki yaşandıktan sonra kalan kızlık zarı artığına verilen isimdir.